چند سالی است که درس خارج میگویم. در درسهای خارج فراوانی نیز شرکت کردهام. ولی فردی خوش استعداتر و نابغهتر از امام(ره) نیافتم. کمتر شخصی در تاریخ «فقه» و «اصول» به امام خمینی(ره) میرسد. اگر فرد مقایسهای داشته باشد کاملا تفاوت را متوجه میشود.
امام(ره) نبوغ عجیبی داشتند. هم بحثیهای امام(ره) ابداً قابل مقایسه با ایشان نبودند. از آقای شهیدی شنیدم: «هر کسی، فلان آقا را با امام مقایسه میکند. اینها به امام ظلم میکنند.» امام(ره) اشکالات بسیار دقیقی میکردند، به گونهای که با یک تلنگر ایشان برخی از مسلمات از هم میپاشید.
برای نمونه آقای خوئی، شهید صدر و مرحوم آخوند میگویند: «رابطه صحیح و فاسد رابطه تام و ناقص بودن است.» امام(ره) یک اشکال ابتدایی میکند که «رابطه صحت و فاسد رابطه تضاد است.» بسیاری از علما مسائل را با قربان صدقه و هزار تعبیر مطرح میکردند. ولی خدا پدر و مادر امام خمینی(ره) را رحمت کند که ما را نجات دادند، از بن بست بیرون آوردند. برخی از نظریات امام راحل کم نظیر بود. متأسفانه مرکز نشر آثار امام خمینی(ره) و انتشارات دیگر این مطالب را منتشر نمیکنند. بلکه تنها خطابههای قانونی ایشان را بیان میکنند.
بنده خودم درس خارج «مکاسب» و «اصول» دارم؛ در این درس نخست مبانی امام(ره) را توضیح میدهم؛ سپس خلاصه، چکیده و نکاتش را بیان میکنم. البته مطالب دیگر فقها را نیز بیان میکنم که بعضا برای بیان برخی مطالب چند روزی زمان لازم است، پس از بیان این مطالب، آرا و نظرات امام(ره) را بار دیگر به صورت فشرده و چکیده بیان میکنم. سپس این نظرات را با یکدیگر مقایسه کرده و تفاوتهایش را بیان میکنم. در درسم گام به گام بیان میکنم که امام خمینی(ره) چه سیری در مباحثه داشتند. سبک اجتهادی و نوع استدلال ایشان را بیان میکنم.